Γνωστική ανάπτυξη στα μωρά: η διατροφή μετράει

Καθώς παρακολουθείτε το μωρό σας να μεγαλώνει, θέλετε να διασφαλίσετε ότι τόσο η σωματική όσο και η νοητική του ανάπτυξη θα είναι ιδανική. Το ξέρατε ότι οι πρώτες 1000 ημέρες του μωρού, δηλαδή η περίοδος που αρχίζει από τη σύλληψη έως την ηλικία των δύο ετών, είναι η πιο καθοριστική για την ανάπτυξή του; Είναι μια περίοδος που τα μωρά μεγαλώνουν και αναπτύσσονται με ταχύτερους ρυθμούς από οποιαδήποτε άλλη στιγμή της ζωής τους. Σκεφτείτε ότι σε αυτήν την περίοδο ένα μωρό αυξάνει 2 φορές το ύψος του και 5 φορές το βάρος του! Δεν είναι εντυπωσιακό;!

Μία από τις πιο σημαντικές πτυχές της ανάπτυξης κατά τις πρώτες 1000 ημέρες είναι ο αναπτυσσόμενος εγκέφαλος και η γνωστική ανάπτυξη. Κατά τη διάρκεια του τρίτου τριμήνου της εγκυμοσύνης και των δύο πρώτων ετών της ζωής, ο εγκέφαλος του μωρού αναπτύσσεται πιο γρήγορα από οποιαδήποτε άλλη στιγμή στη ζωή ενός ατόμου, καθιστώντας αυτήν την περίοδο ιδιαίτερα κρίσιμη.

Διάφοροι παράγοντες είναι εκείνοι που μπορούν να επηρεάσουν τη γνωστική ανάπτυξη, όπως τα ερεθίσματα και το παιχνίδι. Σημαντικός όμως παράγοντας είναι και η διατροφή, η οποία όχι μόνο επηρεάζει την ανάπτυξη αλλά θέτει και τα θεμέλια για την υγεία αργότερα στη ζωή. Η διατροφή παρέχει τα δομικά στοιχεία απαραίτητα για την ανάπτυξη των γνωστικών ικανοτήτων, των κινητικών δεξιοτήτων και της κοινωνικό-συναισθηματικής ανάπτυξης ενός παιδιού, που με τη σειρά τους επηρεάζουν τη μελλοντική του επιτυχία στο σχολείο και στη ζωή του. Αντίστοιχα η έλλειψη βασικών θρεπτικών συστατικών και η ανεπαρκής διατροφή κατά τα δύο πρώτα χρόνια συνδέεται με χαμηλότερο IQ, προβλήματα συμπεριφοράς και χαμηλότερη σχολική επίδοση.

Ας δούμε όμως με περισσότερη λεπτομέρεια την ανάπτυξη του εγκεφάλου στα πρώτα χρόνια της ζωής και το ρόλο που παίζει η διατροφή….

Είστε έτοιμοι Kendafamily? 🤔

 

🧠Τα στάδια ανάπτυξης: 🧠

Εγκυμοσύνη 🤰

Η ανάπτυξη του εγκεφάλου ενός μωρού ξεκινά πριν από τη γέννηση και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Αναπτύσσεται με εκπληκτική ταχύτητα κι έτσι την 4η εβδομάδα της εγκυμοσύνης ο εγκέφαλος έχει περίπου 10.000 κύτταρα, ενώ την 24η εβδομάδα περιέχει 10 δισεκατομμύρια κύτταρα! Μάλιστα κατά τις τελευταίες 13 εβδομάδες της εγκυμοσύνης, ο εγκέφαλος ενός μωρού τριπλασιάζεται περίπου σε βάρος.

Τα θρεπτικά συστατικά που παίρνει ένα έμβρυο από τη μητέρα του μέσω της διατροφής της συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό σε αυτήν την απίστευτη ανάπτυξη. Συστατικά όπως το φολικό οξύ, ο σίδηρος, ο ψευδάργυρος, καθώς και οι πρωτεΐνες και τα λίπη παίζουν ζωτικό ρόλο στην ανάπτυξη του εγκεφάλου του μωρού. Όταν ένα ή περισσότερα από αυτά απουσιάζει, ένα μωρό κινδυνεύει να εμφανίσει καθυστερήσεις στην ανάπτυξη και γνωστικά ελλείμματα. Εφόσον λοιπόν η διατροφή και τα αποθέματα θρεπτικών συστατικών μιας εγκύου είναι η μόνη πηγή διατροφής για ένα αναπτυσσόμενο μωρό, καταλαβαίνετε πόσο καθοριστικό ρόλο παίζει η διατροφή της μητέρας κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

 

Βρεφική ηλικία 👶

Η βρεφική ηλικία είναι επίσης μια περίοδος αξιοσημείωτης εγκεφαλικής ανάπτυξης. Ο εγκέφαλος διπλασιάζεται σε μέγεθος τον πρώτο χρόνο. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το μωρό μαθαίνει πώς να αλληλοεπιδρά και να επικοινωνεί με τον κόσμο γύρω του. Εκτός από την αλληλεπίδραση με τους γονείς του και τη δημιουργία ενός κατάλληλου περιβάλλοντος για εξερεύνηση και εκμάθηση, τα μωρά χρειάζονται σωστή διατροφή για να στηρίξουν τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλό τους.

Το μητρικό γάλα είναι η ιδανική τροφή της φύσης για την ανάπτυξη του εγκεφάλου, αφού περιέχει συστατικά ζωτικής σημασίας. Αυτά περιλαμβάνουν πρωτεΐνες, αυξητικούς παράγοντες, ορμόνες και λίπος. Το λίπος περιέχει τη μεμβράνη των λιποσφαιρίων γάλακτος, η οποία συμβάλλει στη γνωστική ανάπτυξη των μωρών. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα μωρά που θηλάζουν έχουν καλύτερες επιδόσεις στα τεστ νοημοσύνης και έχουν υψηλότερο δείκτη νοημοσύνης ως παιδιά και έφηβοι.

Όταν ο μητρικός θηλασμός δεν είναι εφικτός, τότε η επόμενη επιλογή σωστής διατροφής του μωρού είναι το βρεφικό γάλα.

 

Νηπιακή ηλικία 👧

Τα μικρά παιδιά χρειάζονται σωστή διατροφή για να τροφοδοτήσουν τον εγκέφαλό τους για μάθηση και γνωστική ανάπτυξη. Καθώς ένα μωρό μπαίνει στη νηπιακή ηλικία, ο εγκέφαλός του συνεχίζει να αναπτύσσεται με γρήγορους ρυθμούς. Ενώ ο εγκέφαλος ενός νεογέννητου είναι μόνο το ένα τέταρτο του μεγέθους του εγκεφάλου ενός ενήλικα, αυξάνεται στο 80% περίπου μέχρι την ηλικία των 3 ετών και φτάνει στο 90% του εγκεφάλου του ενήλικα μέχρι την ηλικία των 5 ετών. Ο αναπτυσσόμενος εγκέφαλος χρειάζεται ποικίλες και θρεπτικές τροφές, όπως το κρέας, το γάλα, τα όσπρια, πλούσιες σε σίδηρο, ψευδάργυρο, πρωτεΐνες και άλλα θρεπτικά συστατικά. Η ανεπάρκεια π.χ. σε σίδηρο μπορεί να επηρεάσει τις μαθησιακές ικανότητες και τη συμπεριφορά του παιδιού.

 

🌟Τα θρεπτικά συστατικά: 🌟

Φολικό οξύ ⭐️ 

Το φολικό οξύ βοηθά στο σχηματισμό και την ανάπτυξη του εγκεφάλου του μωρού. Είναι ένα βασικό θρεπτικό συστατικό για την ανάπτυξη των εμβρυϊκών κυττάρων, την ανάπτυξη των ιστών και του DNA και μειώνει τον κίνδυνο ορισμένων γενετικών ανωμαλιών. Είναι σημαντικό να λαμβάνετε φολικό οξύ μόλις θελήσετε να μείνετε έγκυος για να υποστηρίξετε τη γνωστική ανάπτυξη του μωρού σας. Θα πρέπει όμως να συνεχίζει να υπάρχει στη διατροφή του μωρού στα πρώτα του χρόνια. Περιέχεται στα φυλλώδη πράσινα λαχανικά όπως το σπανάκι και τα σπαράγγια, επίσης στα φρούτα, ξηρούς καρπούς, φασόλια και στα εμπλουτισμένα βρεφικά δημητριακά και γάλατα.

Σίδηρος ⭐️ 

Ο σίδηρος είναι ένα βασικό θρεπτικό συστατικό για τα μωρά και τα παιδιά που μεγαλώνουν. Είναι απαραίτητος για την παραγωγή αιμοσφαιρίνης που μεταφέρει το οξυγόνο στους ιστούς. Ο σίδηρος είναι επίσης σημαντικός για τη φυσιολογική νευρολογική λειτουργία και συμμετέχει στη σύνθεση νευροδιαβιβαστών και μυελίνης. Η μυελίνωση, η διαδικασία δηλαδή επικάλυψης των νευρώνων με ένα λίπος που ονομάζεται μυελίνη, για να βοηθήσει στην αποτελεσματική μετάδοση πληροφοριών σε όλο τον εγκέφαλο, απαιτεί σίδηρο. Επιπλέον, οι νευροδιαβιβαστές που στέλνουν χημικά μηνύματα στον εγκέφαλο για να ρυθμίσουν διάφορες σωματικές λειτουργίες εξαρτώνται από τη λήψη επαρκούς σιδήρου στη διατροφή. Όταν είναι ανεπαρκής η πρόσληψη σίδηρου στα βρέφη και στα νήπια εμφανίζονται αλλαγές στη συμπεριφορά και στη γνωστική λειτουργία.

Για τους πρώτους έξι μήνες της ζωής τους, τα μωρά έχουν αποθέματα σιδήρου στο σώμα τους που προέρχονται από τη μητέρα τους κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Καθώς αναπτύσσονται χρειάζονται υψηλότερη πρόσληψη σιδήρου για να καλύψουν τις αυξημένες ανάγκες τους. Τροφές πλούσιες σε σίδηρο περιλαμβάνουν κόκκινο κρέας, πουλερικά, ψάρια, όσπρια όπως φακές, σκούρα πράσινα φυλλώδη λαχανικά όπως το σπανάκι, καθώς και δημητριακά και γάλατα εμπλουτισμένα με σίδηρο.

Ψευδάργυρος ⭐️ 

Ο ψευδάργυρος βοηθά στην ανάπτυξη του εγκεφάλου του μωρού. Εμπλέκεται σε όλες τις κύριες λειτουργίες του εγκεφάλου, υποστηρίζει τη λειτουργία των νευροδιαβιβαστών και είναι απαραίτητος για το μεταβολισμό του DHA ωμέγα 3 λίπους στον εγκέφαλο. Η ανεπάρκεια ψευδαργύρου έχει συνδεθεί με μαθησιακές δυσκολίες, μειωμένη μνήμη και χαμηλό εύρος προσοχής. Ο ψευδάργυρος βρίσκεται σε όσπρια, ξηρούς καρπούς και δημητριακά ολικής αλέσεως, ψάρια, κόκκινο κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα.

Βιταμίνη D ⭐️ 

Η βιταμίνη D είναι σημαντική για την ανάπτυξη του εγκεφάλου και τη γνωστική λειτουργία, βοηθάει στη μετάδοση μηνυμάτων από το ένα νευρικό κύτταρο στο άλλο και συμβάλλει στη μάθηση και στη μνήμη. Παράγεται στο δέρμα σε επαφή με τον ήλιο, ενώ βρίσκεται σε κάποιες τροφές όπως τα λιπαρά ψάρια (σολομός, τόνος κ.λπ.) και τα εμπλουτισμένα γάλατα.

Πρωτεΐνη ⭐️ 

Η πρωτεΐνη και τα αμινοξέα της αποτελούν τα δομικά υλικά οποιασδήποτε διαδικασίας ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης του εγκεφάλου. Η πρωτεΐνη είναι συστατικό των νευρώνων και των νευροδιαβιβαστών, οι οποίοι μεταδίδουν μηνύματα μεταξύ των νευρώνων και βοηθούν στο χτίσιμο της δομής και του μεγέθους του εγκεφάλου. Η ανεπάρκεια πρωτεΐνης στα πρώτα χρόνια της ζωής μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη ανάπτυξη και να επηρεάσει αρνητικά τη νευροανάπτυξη, ενώ αργότερα οδηγεί σε κακές επιδόσεις σε τεστ που σχετίζονται με τη μνήμη και τη μάθηση. Η πρωτεΐνη βρίσκεται σε κρέας, πουλερικά, ψάρι, αυγά, γαλακτοκομικά, ξηρούς καρπούς, όσπρια όπως μπιζέλια, φασόλια, ρεβίθια και φακές.

Χολίνη ⭐️ 

Η χολίνη είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη του μωρού και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Εμπλέκεται στη δομή των εγκεφαλικών κυττάρων, στη νευροδιαβίβαση και στην επεξεργασία και αποθήκευση της μνήμης. Η πρόσληψη επαρκούς ποσότητας βοηθά επίσης στην πρόληψη ελαττωμάτων του νευρικού σωλήνα ή γενετικών ανωμαλιών του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού. Η χολίνη υπάρχει στους κρόκους των αυγών, καθώς και στο κρέας και στους ξηρούς καρπούς, όπως τα φιστίκια και τα αμύγδαλα, και στο βρεφικό γάλα.

DHA ⭐️ 

Ο εγκέφαλος αποτελείται από περίπου 60% λίπος το οποίο είναι ένα απαραίτητο συστατικό για τη λειτουργία του και για τη νευρολογική ανάπτυξη. Ένα σημαντικό λιπαρό ωμέγα-3 είναι το DHA (εικοσιδιεξαενοϊκο οξύ) που είναι καθοριστικό για τον αναπτυσσόμενο εγκέφαλο ιδιαίτερα στο τρίτο τρίμηνο όταν ο εγκέφαλος του μωρού αναπτύσσεται ταχύτερα. Αποτελεί ένα σημαντικό δομικό λίπος του εγκέφαλου και των ματιών συμβάλλοντας στη γνωστική και οπτική ανάπτυξη τόσο στη βρεφική ηλικία όσο και αργότερα στη ζωή. Τα λιπαρά ψάρια όπως το σκουμπρί, ο σολομός, οι σαρδέλες και ο τόνος είναι πλούσια σε DHA.

Μεμβράνη Λιποσφαιρίων Γάλατος ⭐️ 

Ένα άλλο πολύ σημαντικό συστατικό στο λίπους είναι η μεμβράνη λιποσφαιρίων γάλακτος, η οποία αποτελείται από βιοενεργά λιπίδια, όπως χοληστερόλη, σφιγγολιπίδια και φωσφολιπίδια. Τα οφέλη της μεμβράνης λιποσφαιρίων γάλακτος έχουν επιβεβαιωθεί σε κλινικές μελέτες και σχετίζονται με την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος, τη λειτουργία του εγκεφάλου και τη γνωστική λειτουργία.

Η μεμβράνη λιποσφαιρίων γάλακτος βρίσκεται στο λίπος του μητρικού γάλατος καθώς και στο βρεφικό γάλα που περιέχει λίπος από πλήρες γάλα αγελαδινού ή κατσικίσιου.

 

👉7 συμβουλές διατροφής στις πρώτες 1000 ημέρες για γνωστική ανάπτυξη: 👉

• Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης (και πριν) τρώτε μια ποικίλη διατροφή πλούσια σε θρεπτικά συστατικά. Να παίρνετε βιταμινούχα συμπληρώματα (όπως φολικό οξύ) εάν είστε έγκυος. Να προσέχετε το σίδηρο σας, καθώς έρευνες δείχνουν ότι περίπου 1 στις 6 γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία έχουν έλλειψη σιδήρου.

 

• Θηλάστε το μωρό σας εάν μπορείτε ειδικά για τους πρώτους έξι μήνες. Βεβαιωθείτε ότι συνεχίζετε να τρώτε μια διατροφή πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, με ιδιαίτερη έμφαση στο DHA, το σίδηρο και τον ψευδάργυρο.

 

• Εάν ο θηλασμός δεν είναι εφικτός, επιλέξτε ένα κατάλληλο βρεφικό γάλα, το οποίο να είναι εμπλουτισμένο με σίδηρο, DHA και να βασίζεται σε λίπος πλήρους γάλατος που αποτελεί πηγή μεμβράνης λιποσφαιρίων γάλατος.

 

• Να θυμάστε ότι το φρέσκο γάλα δεν συνιστάται για μωρά κάτω του 1 έτους. Παραμείνετε με το μητρικό γάλα ή το βρεφικό γάλα, αν και μπορείτε να δώσετε άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα όπως το γιαούρτι και το τυρί.

 

• Ξεκινήστε τις στερεές τροφές περίπου στους 6 μήνες, είτε θηλάζετε είτε δίνετε βρεφικό γάλα.

 

• Μετά τον 6 μήνα οι αυξημένες ανάγκες του μωρού σε σίδηρο δεν μπορούν να καλυφθούν μόνο με το μητρικό γάλα, οπότε εμπλουτίστε τη διατροφή του με πηγές σιδήρου. Συμπεριλάβετε κρέατα, όσπρια, δημητριακά και γάλα εμπλουτισμένο με σίδηρο

 

• Δώστε πολλά φρούτα και λαχανικά κατά τη βρεφική και νηπιακή ηλικία.

 

❤️Σειρά Kendamil βρεφικών γαλάτων: ❤️

Στην Kendamil χρησιμοποιούμε σε όλα μας τα προϊόντα λίπος από πλήρες γάλα που αποτελεί φυσική πηγή της μεμβράνης λιποσφαιρίων γάλακτος. Αυτό είναι το λίπος μας φυσικό και βιώσιμο και είμαστε περήφανοι που δεν χρησιμοποιούμε φοινικέλαιο, ιχθυέλαιο, σογιέλαιο.

Εμπλουτίζουμε όλα τα βρεφικά μας γάλατα με DHA, σίδηρο, ψευδάργυρο και πολλά ακόμα θρεπτικά συστατικά. Το DHA μας είναι φυτικής προέλευσης από έλαιο μικροφυκών γιατί πιστεύουμε στις επιλογές που προστατεύουν τον πλανήτη.

Γνωρίζουμε ότι το μητρικό γάλα είναι η ιδανική επιλογή για τα μωρά. Αν όμως δεν είναι εφικτός ο θηλασμός, μπορείτε να επιλέξετε το Kendamil. Συμβάλλουμε σε μια σωστή διατροφή για τα μωρά στα πρώτα χρόνια της ζωής που είναι τόσο σημαντικά για την ανάπτυξή τους. Παράλληλα κάνουμε τις πιο βιώσιμες επιλογές συστατικών για το καλό και του πλανήτη.

✨ Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τα προϊόντα πατήστε εδώ. 

✨ Χρειάζεστε άλλες πληροφορίες ή συμβουλές για γονείς; Επικοινωνήστε μαζί μας εδώ.

 

Σημαντική σημείωση: Ο θηλασμός είναι καλύτερος. Η γάλα δεύτερης βρεφικής ηλικίας Kendamil είναι μόνο για μωρά άνω των 6 μηνών και πρέπει να χρησιμοποιείται ως μέρος μιας μεικτής δίαιτας. Μιλήστε με την Επαγγελματία Υγείας σας.

 

 

Πηγές

1. Building Brains. 1,000 Days. https://thousanddays.org/why-1000-days/building-brains/

2. What to Feed Your Child to Support Healthy Brain Development. https://health.usnews.com/wellness/for-parents/articles/nutrition-tips-to-support-healthy-brain-development-throughout-childhood

3. The Role of Iron in Brain Development: A Systematic Review. S. McCann et al. Nutrients. 2020 Jul; 12(7): 2001.

4. The Role of Vitamin D in Brain Health: A Mini Literature Review. I. Anjum et al. Cureus. 2018 Jul; 10(7): e2960.

5. Cognitive development in children with chronic protein energy malnutrition. RK. Bhoomika et al. Behav Brain Funct. 2008; 4: 31.

6. E Birch et al. The DIAMOND (DHA Intake And Measurement Of Neural Development) Study: a double-masked, randomized controlled clinical trial of the maturation of infant visual acuity as a function of the dietary level of docosahexaenoic acid. Am J Clin Nutr. 2010 Apr;91(4):848-59.

7. Li F et al. Improved Neurodevelopmental Outcomes Associated with Bovine Milk Fat Globule Membrane and Lactoferrin in Infant Formula: A Randomized, Controlled Trial. J Pediatr. 2019 Dec; 215:24-31